Ayiti
Nan dat 28 septanm 1888, Jeneral Seïde Thélémaque te mouri pandan yon revòlt nan peyi Ayiti, ki te metecyon bout nan Revolisyon Ayisyèn 1888 la, ki te gen pou objektif ranvèse rejim otoritè Prezidan Lysius Salomon an.
Thélemarque te Kòmandan distri Kap-Ayisyen an epi lidè yon mouvman ensireksyonis (5 dawout 1888), ki te lakòz demisyon Prezidan Salomon.
Nap souliye evènman sa a make yon epizòd san nan enstabilite politik Ayisyen an nan fen 19yèm syèk la.
https://fr.m.wikipedia.org/wiki/R%C3%A9volution_ha%C3%AFtienne_de_1888
28 septanm : jounen Mondyal Dwa avòtman
Jounen Mondyal Dwa Avòtman an selebre chak 28 septanm, yon dat ki soti nan mouvman feminis nan Amerik Latin nan ak Karayib la, ki te pwoklame nan lane 1990 yo nan kad batay kite mennen pou dekriminalizasyon avòtman.
Jounen sa a gen pou objektif defann yon dwa fondamantal ki toujou menase jodi a nan anpil peyi. Li la pou l ogmante konsyantizasyon sou atak aktyèl yo kont dwa avòtman, tankou defi kont dwa avòtman Ozetazini ak fèmti sant avòtman an Frans.
Jounen an fè pati yon mouvman pi laj pou jistis repwodiktif, ki gen ladan l lit kont presyon repwodiktif, vyolans obstetrik ak jinekolojik, ak mank aksè nan edikasyon seksyèl ak repwodiktif konplè, yon mannyè pou fanm yo gen dwa pou kontwole pwòp kò yo.
https://fr.m.wikipedia.org/wiki/Journ%C3%A9e_mondiale_pour_le_droit_%C3%A0_l’avortement
28 septanm : jounen Entènasyonal pou aksè inivèsèl ak enfòmasyon (IDUAI)
Jounen Entènasyonal pou Aksè Inivèsèl ak Enfòmasyon (IDUAI) selebre chak ane nan dat 28 septanm pou mete aksan sou wòl aksè ak enfòmasyon nan responsabilizasyon endividyèl ak devlopman dirab yo. UNESCO te pwoklame Jounen sa nan lane 2015 epi Asanble Jeneral Nasyonzini te fè sa an 2019.
Objektif jounen sa se pou Pèmèt moun yo pran desizyon enfòme, ankouraje kreyasyon nouvo lide ak solisyon, ankouraje enklizyon ak pwogrè sosyal atravè aksè ak enfòmasyon epi mete aksan sou aksè ak enfòmasyon kòm yon dwa fondamantal tout moun dwe genyen.
28 septanm : jounen Mondyal Kont Raj
Yo selebre Jounen Mondyal kont Raji la 28 septanm, pou sansibilize piblik la sou maladi raj ak prevansyon kont li. Premye fwa yo te selebre jounen sa se te nan lane 2007, e se Alyans Mondyal kont Raj Ia kite òganize jounen sa a.
Raj se yon maladi viral mòtèl bèt bay moun lè li mòdel oswa grafouyen l. Viris la atake sistèm nève a epi li ka mennen nan lanmò si li pa trete. Yon fwa sentòm yo parèt, pa gen gerizon pou raj, men yo ka anpeche maladi a. Vaksinasyon kont raj se pi bon metòd prevansyon an. Vaksinasyon an enpòtan anpil tou pou bèt kap viv nan kay ki ka transmèt viris la bay moun.
https://www.fao.org/one-health/highlights/world-rabies-day/fr
28 septanm 2015 : NASA te revele enfòmasyon sou dlo ki egziste sou planèt Mas
NASA se Administrasyon Nasyonal ayeronotik ak Espas,li se yon ajans gouvènman Etazini an ki responsab pwogram espasyal sivil, rechèch syans espasyal, ak ayeronotik.
Nan dat 28 septanm 2015, NASA te anonse li te jwenn prèv ki montre dlo likid ap koule sou planèt Mas, sou fòm sèl trè sale ki bese pwen konjelasyon dlo a. Dekouvèt sa a te fèt nan kèk etid liy pant rekiran (RSL) yo ak deteksyon sèl idrate sou pant yo, lè l sèvi avèk enfòmasyon ki soti nan espektwomèt NASA a.
Prezans dlo likid, menm sou fòm sèl, te relouvri kesyon sou posiblite pou gen lavi senp sou Planèt Wouj la, paske dlo se yon eleman kle pou lavi jan nou konnen l lan.
